Dị ứng đạm sữa bò ở trẻ: dấu hiệu, chế độ ăn và khi nào bé hết

Dị ứng đạm sữa bò thường là dị ứng thực phẩm đầu tiên mà một đứa trẻ gặp phải, vì sữa bò (trong sữa công thức) là thực phẩm lạ đầu tiên với nhiều bé. Tin tốt: đây cũng là loại dị ứng có tiên lượng tốt nhất.

Dị ứng nhanh (qua IgE): triệu chứng xuất hiện vài phút đến 2 giờ sau khi uống sữa - nổi mề đay, đỏ quanh miệng, sưng môi, nôn, hiếm hơn là khó thở.

Dị ứng chậm (không qua IgE): triệu chứng xuất hiện sau vài giờ đến vài ngày - tiêu chảy kéo dài, phân có nhầy hoặc lẫn máu, nôn trớ nhiều, chàm nặng hơn, quấy khóc, chậm tăng cân. Kiểu này thường khó nhận ra hơn và hay bị nhầm với "đau bụng sữa" hay trào ngược.

Đây là hai chuyện khác nhau. Dị ứng sữa là hệ miễn dịch phản ứng với đạm sữa. Bất dung nạp lactose là cơ thể thiếu men tiêu hóa đường sữa - gây đầy hơi, tiêu chảy nhưng không liên quan miễn dịch, và rất hiếm ở trẻ nhũ nhi khỏe mạnh. Sữa "không lactose" vẫn chứa đạm sữa bò, nên không dùng được cho trẻ dị ứng đạm sữa bò.

• Bé bú mẹ: tiếp tục cho bú. Một số bé cần mẹ kiêng sữa và các chế phẩm từ sữa - chỉ làm khi bác sĩ hướng dẫn, và mẹ cần bổ sung canxi.
• Bé dùng sữa công thức: bác sĩ sẽ chỉ định sữa đạm thủy phân toàn phần hoặc sữa acid amin. Sữa dê, sữa cừu không phải lựa chọn thay thế an toàn vì đạm gần giống sữa bò.
• Khi ăn dặm: tránh bơ, phô mai, sữa chua, váng sữa, kem, bánh có sữa. Đọc nhãn các thành phần như casein, whey, lactoalbumin, bột sữa.

Đa số trẻ dị ứng sữa bò sẽ dung nạp được sữa trước tuổi đi học. Thể dị ứng chậm thường hết sớm hơn, nhiều bé hết trong khoảng 1-3 tuổi. Thể dị ứng nhanh có thể kéo dài hơn, và trẻ có nồng độ kháng thể IgE cao thường hết muộn.

Bác sĩ thường đánh giá lại mỗi 6-12 tháng. Với nhiều trẻ, bác sĩ cho bắt đầu bằng "bậc thang sữa": bước đầu là bánh nướng có ít sữa nướng kỹ ở nhiệt độ cao (đạm sữa bị biến tính, ít gây dị ứng hơn), rồi đến phô mai nấu chín, sữa chua, và cuối cùng là sữa tươi. Không tự làm bậc thang ở nhà khi chưa được bác sĩ cho phép, đặc biệt với trẻ từng có phản ứng nhanh.

Kiêng sữa lâu ngày dễ thiếu canxi và vitamin D. Các nguồn thay thế: đậu hũ làm bằng muối canxi (nếu bé không dị ứng đậu nành), cá nhỏ ăn được xương, rau xanh đậm, sữa thực vật có bổ sung canxi (từ 1 tuổi, theo tư vấn bác sĩ dinh dưỡng).

Xem thêm: Tổng quan các loại dị ứng ở trẻ.