← Tất cả tin tứcDị Ứng Ở Trẻ

Dị ứng lúa mì, đậu nành và mè ở trẻ: nhận biết và thay thế trong bữa ăn

Đội ngũ NYE · 09/10/2026 11:34

Dị ứng lúa mì, đậu nành và mè ở trẻ: nhận biết và thay thế trong bữa ăn

Ba nhóm dị ứng ít được nhắc đến hơn nhưng có mặt trong rất nhiều thực phẩm hằng ngày. Lúa mì và đậu nành phần lớn tự hết.

Lúa mì

Lúa mì có trong bánh mì, mì Ý, nui, mì gói, bánh quy, bột chiên giòn, xì dầu (nước tương lên men từ đậu nành và lúa mì) và rất nhiều loại sốt.
Dị ứng lúa mì khác bệnh celiac. Dị ứng lúa mì là phản ứng miễn dịch kiểu dị ứng với đạm lúa mì, thường hết khi lớn. Bệnh celiac là bệnh tự miễn với gluten, gây tổn thương ruột, cần kiêng gluten suốt đời và chẩn đoán bằng xét nghiệm riêng.
Khả năng hết: phần lớn trẻ dị ứng lúa mì dung nạp được trước tuổi đi học.
Thay thế: gạo, bún, phở, miến dong, bánh đa, ngô, khoai, yến mạch không gluten, bột gạo trong làm bánh. May mắn là bữa ăn Việt vốn dựa trên gạo nên việc kiêng lúa mì dễ hơn nhiều so với trẻ ở phương Tây.

Đậu nành

Có trong đậu hũ, sữa đậu nành, tào phớ, tàu hũ ky, xì dầu, tương, miso, chả chay và rất nhiều thực phẩm chế biến (dầu đậu nành, lecithin đậu nành thường ít gây phản ứng vì gần như không còn đạm - hỏi bác sĩ).
Khả năng hết: đa số trẻ dị ứng đậu nành hết trước 10 tuổi.
Lưu ý: một phần trẻ dị ứng đạm sữa bò cũng phản ứng với đạm đậu nành, vì vậy sữa đậu nành không phải lúc nào cũng là lựa chọn thay thế an toàn cho trẻ dị ứng sữa bò.

Mè (vừng)

Dị ứng mè ngày càng được ghi nhận nhiều hơn trên thế giới, đến mức Mỹ đã đưa mè vào danh sách bắt buộc ghi trên nhãn từ năm 2023. Mè có trong muối mè, xôi, chè, bánh mè, kẹo mè xửng, dầu mè, sốt tahini, hummus, bánh mì hamburger rắc mè.
Khả năng hết: thấp, khoảng 1/5 đến 1/3 trẻ hết. Phản ứng có thể nặng.

Mẹo cho bữa ăn gia đình

• Nấu nước dùng và nêm riêng phần cho bé, không dùng hạt nêm hay nước tương chung khi chưa đọc nhãn.
• Dùng thớt, dao, chảo riêng hoặc rửa kỹ để tránh nhiễm chéo.
• Khi đi ăn ngoài, hỏi rõ món có dùng xì dầu, dầu mè, bột chiên giòn không.
Bài viết mang tính chất tham khảo, tổng hợp từ khuyến nghị của các tổ chức y tế và hiệp hội dị ứng nhi khoa (WHO, Viện Dị ứng và Bệnh truyền nhiễm Quốc gia Hoa Kỳ - NIAID, Hiệp hội Dị ứng Miễn dịch lâm sàng châu Âu - EAACI, Anaphylaxis UK). Mỗi trẻ mỗi khác - cha mẹ hãy luôn hỏi ý kiến bác sĩ nhi khoa hoặc bác sĩ chuyên khoa dị ứng cho trường hợp cụ thể của con.