Khi nhà có em bé mới: giúp con lớn vượt qua "cơn ghen" đầu đời

Hãy thử tưởng tượng thế này: một ngày, người bạn đời của bạn dắt về nhà một người mới và nói, "Từ nay người này sẽ sống với chúng ta. Anh yêu em và anh cũng yêu người này. Em sẽ thương người ấy chứ?" Mọi người đến thăm đều ríu rít với người mới. Quần áo cũ của bạn được đưa cho người ấy. Và bạn được dặn phải nhường, phải nhẹ nhàng, phải "ngoan".

Cảm giác đó - một chút bị bỏ rơi, một chút sợ hãi, một chút tức giận - là thứ mà đứa con lớn của bạn có thể đang trải qua khi em bé chào đời. Chỉ là con chưa có từ ngữ để nói ra.

• Con đang tự đi vệ sinh tốt bỗng tè dầm trở lại.
• Con đòi bú bình, đòi bế, nói giọng em bé.
• Con trở nên bám mẹ, khóc nhiều, khó ngủ.
• Con hôn em quá mạnh, ôm em quá chặt, hoặc lén véo em.
• Con nói "Mẹ trả em về bệnh viện đi!"
• Hoặc ngược lại, con hờ hững như không quan tâm.

Tất cả những điều này đều là cách con đang cố gắng hiểu vị trí mới của mình trong gia đình. Hầu hết sẽ dịu dần trong vài tuần đến vài tháng, nếu được cha mẹ đón nhận đúng cách.

Báo tin vừa phải. Với trẻ dưới 3 tuổi, thời gian 9 tháng quá dài để hình dung. Có thể nói rõ hơn khi bụng mẹ đã lớn, và gắn với mốc dễ hiểu: "Em bé sẽ ra đời khi trời bắt đầu lạnh."
Thay đổi lớn nên làm sớm. Nếu con cần chuyển sang giường riêng, bắt đầu đi học, hay cai bú bình, hãy làm trước khi em bé chào đời vài tháng - để con không cảm thấy mình bị "đẩy ra" vì em.
Đọc sách, xem ảnh lúc con còn bé. "Hồi con mới sinh cũng bé xíu như vầy nè. Mẹ bế con suốt ngày luôn."

Lần gặp đầu tiên: Nếu được, để mẹ không bế em khi con lớn bước vào phòng, để hai tay mẹ rảnh ôm con trước.
Một món quà "từ em bé": nghe có vẻ trẻ con, nhưng rất nhiều gia đình thấy nó hiệu quả bất ngờ.
Khách đến thăm: nhờ ông bà, họ hàng chào hỏi con lớn trước khi ngắm em bé. Một câu "Chị Bông giờ làm chị rồi, giỏi quá" có ý nghĩa rất lớn.

Đây có lẽ là điều quan trọng nhất. Mỗi ngày, dành ra 10-15 phút chỉ cho con lớn: không có em, không có điện thoại, không làm việc nhà. Con chọn chơi gì cũng được. Gọi tên nó: "Bây giờ là giờ của mẹ và Bông."

Mười lăm phút có vẻ ít, nhưng nó gửi cho con một thông điệp không lời: "Con vẫn quan trọng. Mẹ vẫn là của con." Khi bố có mặt, bố nên nhận phần chăm em bé trong lúc mẹ dành thời gian cho con lớn, và ngược lại.

Thay vì "Con lớn rồi, phải nhường em", thử nói "Mẹ cần một người giúp. Con lấy giùm mẹ cái tã được không?" Cho con việc nhỏ: chọn áo cho em, hát cho em nghe, kể cho em chuyện ở trường. Rồi khen cụ thể: "Em nín khóc khi nghe con hát đó. Em thích chị lắm."

Nhưng cũng đừng biến con thành "trợ lý" bắt buộc. Con cũng chỉ là một đứa trẻ, và có những lúc con chỉ muốn được là em bé của mẹ.

Khi con nói "Con ghét em!", đừng vội mắng "Không được nói vậy!". Cảm xúc đó là thật, và cấm nói ra không làm nó biến mất - chỉ khiến con giấu đi. Thử: "Có lúc con thấy bực vì mẹ phải bế em suốt, đúng không? Mẹ hiểu. Con có thể nói với mẹ mỗi khi con thấy vậy."

Nhưng hành động làm đau em thì cần dừng lại ngay, bình tĩnh và rõ ràng: "Mẹ không để con đánh em. Con có thể đấm vào gối, hoặc đến ôm mẹ." Không bao giờ để trẻ dưới 5 tuổi ở một mình với em sơ sinh.

Đừng kỳ vọng con lớn sẽ yêu em ngay lập tức. Tình cảm anh chị em được xây qua hàng nghìn khoảnh khắc nhỏ - lần đầu em cười với chị, lần đầu em bò theo anh, lần đầu hai đứa cùng cười khúc khích vì một trò ngớ ngẩn. Việc của cha mẹ không phải ép hai đứa thương nhau, mà là đảm bảo đứa lớn không bao giờ phải nghi ngờ rằng mình vẫn được yêu thương như trước.