Sốc phản vệ ở trẻ: dấu hiệu nhận biết và 5 phút đầu tiên cha mẹ cần làm gì

Sốc phản vệ là phản ứng dị ứng toàn thân, xảy ra nhanh (thường trong vòng vài phút đến 2 giờ sau khi tiếp xúc), có thể ảnh hưởng đến hô hấp và tuần hoàn. Ở trẻ em, nguyên nhân hàng đầu là thực phẩm (đậu phộng, các loại hạt, sữa, trứng, hải sản), sau đó là thuốc và côn trùng đốt (ong, kiến lửa).

Nghĩ đến sốc phản vệ khi trẻ có biểu hiện dị ứng ở da (mề đay, đỏ da, sưng môi mắt) kèm theo bất kỳ dấu hiệu nào sau:

• Hô hấp: ho liên tục, khàn tiếng, thở rít, khò khè, khó thở, thở nhanh.
• Tuần hoàn: da tái, vã mồ hôi, lạnh tay chân, lừ đừ, mềm người, ngất.
• Tiêu hóa: nôn nhiều lần, đau bụng dữ dội.
• Ở trẻ nhỏ: đột ngột lả đi, quấy khóc bất thường rồi im lặng, mệt lả.

Lưu ý: khoảng 1/10 ca sốc phản vệ không có biểu hiện ngoài da.

1. Tiêm adrenaline ngay nếu trẻ đã được bác sĩ kê bút tiêm tự động - tiêm vào mặt ngoài đùi, xuyên qua quần áo cũng được. Không chần chừ "chờ xem thêm". Adrenaline là thuốc cứu sống duy nhất; thuốc chống dị ứng dạng uống không thay thế được.
2. Gọi cấp cứu 115 và nói rõ "trẻ bị sốc phản vệ".
3. Đặt tư thế đúng: cho trẻ nằm, kê cao chân. Nếu khó thở, để trẻ ngồi. Không cho trẻ đứng dậy hoặc đi lại, kể cả khi đã đỡ hơn. Trẻ nhũ nhi: bế nằm ngang, không dựng đứng.
4. Tiêm liều thứ hai sau 5 phút nếu không đỡ và có bút thứ hai.
5. Luôn đến bệnh viện và theo dõi ít nhất vài giờ, kể cả khi trẻ đã ổn, vì phản ứng có thể quay lại.

• Xin bác sĩ một kế hoạch xử trí dị ứng viết sẵn, dán ở nhà và gửi cho trường.
• Nếu được kê bút tiêm, luôn mang theo 2 bút, kiểm tra hạn sử dụng.
• Hướng dẫn ông bà, người giúp việc, giáo viên cách nhận biết và dùng bút tiêm.
• Đọc nhãn mọi thực phẩm đóng gói.

Phụ huynh hãy cung cấp cho nhà trường kết luận của bác sĩ, danh sách thực phẩm cần tránh và kế hoạch xử trí. Thông tin càng đầy đủ, giáo viên càng chủ động được trong bữa ăn và các hoạt động có đồ ăn ở lớp.

Xem thêm: Tổng quan các loại dị ứng ở trẻ · Dị ứng đậu phộng và các loại hạt.