Tạm biệt bỉm: hướng dẫn tập cho con đi vệ sinh không nước mắt (cho cả con lẫn mẹ)

Đứa con của chị đồng nghiệp bỏ bỉm lúc 18 tháng. Bé nhà hàng xóm 2 tuổi đã tự đi vệ sinh. Còn con mình gần 3 tuổi vẫn tè dầm, và bà nội thì nhắc mỗi tuần: "Hồi xưa mẹ cho con bỏ tã từ lúc một tuổi."

Nếu bạn đang thấy áp lực, hãy hít một hơi thật sâu. Tập đi vệ sinh là một trong những cột mốc có độ dao động lớn nhất ở trẻ nhỏ. Phần lớn trẻ sẵn sàng trong khoảng 18 tháng đến 3 tuổi, và nhiều trẻ hoàn toàn bình thường vẫn cần đến gần 4 tuổi để khô ráo cả đêm.

Tập quá sớm, khi cơ thể và tâm lý con chưa sẵn sàng, thường kéo dài hơn và nhiều nước mắt hơn. Hãy để ý những dấu hiệu sau:

• Con giữ bỉm khô được khoảng 2 tiếng, hoặc khô sau giấc ngủ trưa.
• Con biết mình đang tè/ị: núp vào góc, đỏ mặt, ngừng chơi, hoặc nói "ị".
• Con khó chịu khi bỉm ướt, đòi thay.
• Con tự kéo quần lên xuống được.
• Con hiểu và làm theo những yêu cầu đơn giản.
• Con tò mò khi người lớn đi vệ sinh, muốn bắt chước.

Không cần đủ tất cả, nhưng có khoảng một nửa thì có thể bắt đầu.

Giai đoạn 1 - Làm quen (1-2 tuần). Mua bô hoặc bệ ngồi thu nhỏ đặt trên bồn cầu, kèm ghế kê chân. Để con ngồi thử khi vẫn mặc quần, đọc sách về chủ đề đi vệ sinh, cho con thấy người lớn đi vệ sinh. Không áp lực gì cả.

Giai đoạn 2 - Ngồi theo giờ. Cho con ngồi bô vào những thời điểm "dễ trúng": ngay khi thức dậy, sau bữa ăn 15-20 phút, trước khi tắm, trước khi ngủ. Ngồi 3-5 phút, đọc truyện hoặc hát. Có kết quả thì vui vẻ khen; không có thì "Không sao, lát mình thử lại".

Giai đoạn 3 - Bỏ bỉm ban ngày. Chọn một khoảng thời gian bố mẹ ở nhà nhiều (một kỳ nghỉ dài, vài ngày cuối tuần). Cho con mặc quần lót cotton - cảm giác ướt sẽ giúp con nhận biết rõ hơn so với bỉm. Nhắc con mỗi 1-1,5 tiếng. Sẽ có rất nhiều sự cố. Chuẩn bị tâm lý, khăn lau và quần dự phòng.

Giai đoạn 4 - Ban đêm. Khô ráo ban đêm phụ thuộc vào sự trưởng thành của cơ thể (hormone giảm tiết nước tiểu ban đêm, bàng quang lớn dần), không phải do con "cố gắng". Cứ để bỉm đêm cho đến khi con thức dậy khô ráo nhiều buổi sáng liền. Hạn chế uống nhiều nước 1 tiếng trước khi ngủ và đi vệ sinh ngay trước khi lên giường.

Sự cố sẽ xảy ra - hàng chục lần. Cách phản ứng của bố mẹ quyết định rất nhiều.

Nên: bình thản, "Ôi, con tè ra quần rồi. Mình đi thay nhé. Lần sau mình thử tè vào bô." Cho con tham gia dọn dẹp ở mức phù hợp (cầm quần bẩn bỏ vào chậu) - không phải phạt, mà là một phần tự nhiên của việc tự lập.
Không nên: la mắng, chê bai, so sánh, phạt. Xấu hổ khiến trẻ nhịn, và nhịn tè, nhịn ị lại gây ra những vấn đề lớn hơn như táo bón.

Nhiều trẻ đang tập bỏ bỉm sợ đi ị vào bô, nhịn lại, phân cứng hơn, đi đau hơn, lại càng sợ hơn. Vòng luẩn quẩn này rất phổ biến. Cho con uống đủ nước, ăn nhiều rau, trái cây, và đặt chân con lên ghế kê để tư thế dễ rặn. Nếu con đi ngoài đau, phân cứng kéo dài, hãy hỏi bác sĩ nhi.

Đã đi bô tốt được một tháng, bỗng dưng lại tè dầm liên tục? Thường là do một thay đổi lớn: em bé mới chào đời, chuyển nhà, bắt đầu đi học, bố mẹ căng thẳng. Đây là cách cơ thể con phản ứng với áp lực, không phải con hư. Kiên nhẫn quay lại giai đoạn trước, an ủi con, và mọi thứ sẽ trở lại.

Nếu con đang tập ở nhà, hãy báo cho cô giáo để cả hai bên cùng một cách làm: dùng cùng một từ ("đi tè", "đi ị"), cùng cách nhắc, cùng cách khen. Chuẩn bị 2-3 bộ quần áo dự phòng trong cặp của con. Nhiều bé tập ở trường còn nhanh hơn ở nhà, vì được thấy các bạn cùng làm.

Hai mươi năm nữa, không ai hỏi con bạn bỏ bỉm lúc mấy tháng tuổi. Nhưng con sẽ nhớ - dù không nhớ chi tiết - cảm giác được kiên nhẫn đồng hành, hay cảm giác bị la mắng vì một thứ cơ thể mình chưa làm được. Cứ chậm rãi. Bỉm rồi sẽ được bỏ.