Viêm mũi dị ứng và hen ở trẻ: bụi nhà, lông thú, thời tiết - sống chung thế nào
Đội ngũ NYE · 09/10/2026 11:32

Hắt hơi mỗi sáng, ho về đêm, khò khè khi giao mùa. Đây là những dị ứng đường thở hay kéo dài, nhưng có thể kiểm soát tốt.
Ở trẻ nhỏ, đặc biệt là sống ở nơi nóng ẩm như Việt Nam, thủ phạm gây dị ứng đường thở thường không ở ngoài trời mà ở ngay trong nhà: mạt bụi nhà, gián, lông chó mèo, nấm mốc.
Viêm mũi dị ứng
Dấu hiệu: hắt hơi liên tục, chảy nước mũi trong, ngứa mũi (bé hay dụi mũi lên - các bác sĩ gọi là "chào kiểu dị ứng"), nghẹt mũi, ngủ ngáy, quầng thâm dưới mắt. Khác với cảm lạnh, các triệu chứng kéo dài nhiều tuần, không sốt.
Có hết không? Viêm mũi dị ứng thường kéo dài nhiều năm và có thể theo đến tuổi trưởng thành, dù triệu chứng thay đổi theo thời gian. Với một số trẻ, liệu pháp miễn dịch đặc hiệu (dưới lưỡi hoặc tiêm) do bác sĩ chuyên khoa thực hiện có thể giúp giảm bệnh lâu dài.
Hen ở trẻ
Dấu hiệu: ho kéo dài, nhất là về đêm và gần sáng; khò khè; thở nhanh, mệt khi chạy nhảy; ho nhiều sau khi cảm.
Nhiều trẻ dưới 3 tuổi bị khò khè khi nhiễm virus nhưng không phải là hen thật sự, và hết khi lớn. Trẻ có cơ địa dị ứng (chàm, dị ứng thực phẩm, bố mẹ bị hen) thì nguy cơ hen kéo dài cao hơn. Hen ở trẻ có thể thuyên giảm đáng kể ở tuổi thiếu niên, nhưng đôi khi tái phát lại khi trưởng thành.
Điều quan trọng nhất: hen kiểm soát tốt thì trẻ vẫn chơi thể thao, đi học, sinh hoạt hoàn toàn bình thường. Thuốc dự phòng dạng xịt hít do bác sĩ kê là an toàn khi dùng đúng liều - đừng tự ngưng khi thấy con khỏe.
Giảm tác nhân trong nhà
• Giặt chăn ga gối bằng nước nóng (trên 55-60°C) mỗi tuần, phơi nắng.
• Hạn chế thú nhồi bông trên giường; nếu có, giặt thường xuyên hoặc cho vào ngăn đá 24 giờ để diệt mạt.
• Lau nhà bằng khăn ẩm thay vì quét khô; hút bụi bằng máy có lọc HEPA khi trẻ không có trong phòng.
• Giữ độ ẩm trong nhà vừa phải, xử lý chỗ ẩm mốc, diệt gián.
• Tuyệt đối không hút thuốc trong nhà, trên xe - khói thuốc thụ động là tác nhân làm hen nặng hơn rõ rệt.
• Hạn chế thú nhồi bông trên giường; nếu có, giặt thường xuyên hoặc cho vào ngăn đá 24 giờ để diệt mạt.
• Lau nhà bằng khăn ẩm thay vì quét khô; hút bụi bằng máy có lọc HEPA khi trẻ không có trong phòng.
• Giữ độ ẩm trong nhà vừa phải, xử lý chỗ ẩm mốc, diệt gián.
• Tuyệt đối không hút thuốc trong nhà, trên xe - khói thuốc thụ động là tác nhân làm hen nặng hơn rõ rệt.
Khi nào cần đi cấp cứu?
Trẻ thở rút lõm lồng ngực, nói không thành câu, môi tím tái, lừ đừ, hoặc thuốc cắt cơn không đỡ.
Xem thêm: Tổng quan các loại dị ứng ở trẻ.
Bài viết mang tính chất tham khảo, tổng hợp từ khuyến nghị của các tổ chức y tế và hiệp hội dị ứng nhi khoa (WHO, Viện Dị ứng và Bệnh truyền nhiễm Quốc gia Hoa Kỳ - NIAID, Hiệp hội Dị ứng Miễn dịch lâm sàng châu Âu - EAACI, Anaphylaxis UK). Mỗi trẻ mỗi khác - cha mẹ hãy luôn hỏi ý kiến bác sĩ nhi khoa hoặc bác sĩ chuyên khoa dị ứng cho trường hợp cụ thể của con.

